Pelvik İnflamatuar Hastalık (PID) Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

Pelvik inflamatuar hastalık (PID), kadın üreme organlarının (uterus, fallop tüpleri, overler) enfeksiyonu ve inflamasyonudur. Genellikle cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların (özellikle klamidya ve gonorey) rahim ağzından üst genital sisteme yayılması ile oluşur. PID tedavi edilmezse kronik pelvik ağrı, infertilite (tüp tıkanıklığı), ektopik gebelik, tubo-ovarian apse gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

Belirtiler

Alt karın ağrısı en yaygın, hafif-orta veya şiddetli. Anormal vajinal akıntı sarı, yeşil, kötü kokulu. Ateş ve titreme. Ağrılı cinsel ilişki (disparoni). Ağrılı idrar yapma. Düzensiz adet kanaması. Bazı kadınlarda hafif veya asemptomatik olabilir ancak hasar ilerler.

Risk Faktörleri

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar klamidya ve gonorey en yaygın. Çoklu cinsel partner. Genç yaş (25 yaş altı). Daha önce PID veya STI öyküsü. Kondom kullanmama. Son zamanlarda RİA takılması (ilk 3 hafta). Vajinal duş yapma doğal flora bozulur.

Tanı

Pelvik muayene ağrı, hassasiyet, serviks hareketi ağrısı. Vajinal ve servikal sürüntü kültür, klamidya ve gonorey testi. Kan testleri beyaz küre, CRP yükselmesi. Transvajinal ultrason tüp kalınlaşması, sıvı, apse. Laparoskopi şüpheli vakalarda cerrahi görüntüleme.

Tedavi

Antibiyotik tedavisi erken tedavi kritik, geniş spektrumlu antibiyotikler klamidya ve gonorey dahil tüm olası patojenleri kapsamalı. Ayaktan tedavi hafif-orta vakalar oral antibiyotikler (seftriakson IM tek doz + doksisiklin + metronidazol 14 gün). Hastane yatışı şiddetli ağrı, yüksek ateş, apse şüphesi, hamilelik, oral ilaç tolere edememe, ayaktan tedaviye yanıtsızlık durumunda IV antibiyotik. Cerrahi müdahale büyük apse drenajı, rüptür riski varsa. Partner tedavisi cinsel partner de tedavi edilmeli, tekrar enfeksiyon önlenmeli, tedavi bitene kadar cinsel perhiz. Takip 48-72 saat sonra kontrol, semptom düzelmesi, gerekirse tedavi ayarı.

Komplikasyonlar ve Önleme

İnfertilite fallop tüpü skarı ve tıkanıklığı. Ektopik gebelik tüp hasarı fertilize yumurtanın tüpte takılması. Kronik pelvik ağrı skar dokusu sürekli ağrı. Tubo-ovarian apse ciddi, cerrahi gerektirebilir. Fitz-Hugh-Curtis sendromu karaciğer kapsülü iltihabı, sağ üst kadran ağrısı. Önleme güvenli cinsel ilişki (kondom), düzenli STI taraması, partner sayısını sınırlama, vajinal duş yapmama, semptom varsa erken başvuru. PID ciddi enfeksiyon, erken antibiyotik tedavisi kritik, tedavi edilmezse infertilite ve komplikasyonlar gelişir, güvenli seks ve erken tanı önleyicidir.